E despois... (IX)

[…]
–O que me pides é algo que non está nas miñas mans. Pero está nas túas. Só tes que mirarte.
–Mirarme?
–Dime, Simón: sabías quen era eu, pero, sabes quen es ti?
–Non entendo.
–Se sabes quen es ti, ou, mellor, que es ti, non precisas da miña axuda. En realidade, xa che axudei noutra ocasión, e foi suficiente para o que desexas.
–… Debo saber que son?
–Xa vai sendo hora. E tamén onde estás.
–Pensei que o sabía.
–Onde estás?
–Estou no mar, sobre o areal, o enorme areal que se estende polo medio da ría. Camiño sobre a area batendo cos meus pés nesta auga morna, tratando de non pisar os peixes arcaicos que me observan. É un lugar precioso, só pensar nel faime estremecer de gozo. Estiven aquí outras veces. Non sei onde se sitúa nin que ría é, mais non desexo outra cousa que estar aquí.

–Que raro! Pensei que estabas nun consultorio médico no hospital Marcelino Agulla.
–Estou, vin visitar a doutora Adelina Fontoira. Non é vostede a doutora Adelina Fontoira? Verá, quixera preguntarlle que facía no hospital cando eu estaba internado en estado de coma?
–Dime, Simón, que peixes son eses?
–Non estou seguro de que sexan peixes, son animais do máis estraño, con caparazóns, escamas aceiradas ou peles viscosas. Son tantos que fago esforzos por non pisalos, e iso é o que menos me gusta deste lugar, aínda que tampouco me dá noxo. É como se eu fose tamén un animal primitivo, aí deitado na auga morna, sen un obxectivo claro.
–Non hai unha cova?
–Haina, mais eu non estou nela. A cova tráeme recordos. Tal vez estiven alí algún día.

–Lembras como chegamos aquí?
–Trouxéchesme no teu coche, no teu Rolls Royce vermello. Eu viña no asento do copiloto. Viaxamos a través da noite.
–Así foi, a través da noite.
–Por que viñemos aquí?
–Non querías atoparte con Anabel?
–Ela está aquí?
–…
–Está aquí?
–Aínda non entendes o que ocorre.
–Que non entendo?
–Voucho explicar. Cada vez que viaxamos, dános a impresión de que nos movemos dun punto a outro, e iso pode ser certo cando é de día. Mais non cando se viaxa na noite.
–Que ocorre entón?
–Que nós estamos quietos. O que se move é o mundo. A noite existe para que as cousas que non se moven polo día se poidan mover na escuridade. Estou a falar das montañas, os ríos, as árbores… Pasan tan rápidos á nosa beira que parece que se transforman. Así é como se descobren os grandes misterios da natureza, na noite, e como se atopan as cousas que perdemos no pasado, ou os desexos que nunca se cumpriron. Porque a noite se encarga de poñer as cousas no sitio.
–Pois eu non vexo nada diso, Campás.

–Dime: que fas normalmente pola noite?
–Durmir.
–E cando espertas pola mañá, as cousas están todas no mesmo sitio?
–Si.
–E son todas igual a como eran?
–Son.
–Velaí o tes; porque a noite se encargou de que todo sexa como ten que ser e que todo estea no seu sitio. Así se explica.
–E eu como saberei cal é o meu sitio?
–Fácil. O teu sitio é sempre onde estás. En cada momento. Sobre todo, se é de día.
–Este sitio onde estou agora é o meu?
–É o teu. E tamén o meu, porque tamén estou nel.
–Estamos no mesmo sitio?
–Non o ves?
–Non pode ser, iso non pode ser.
–Por que non pode ser?
–Porque ti morriches. Estás morto. Como podes estar aquí comigo?
[…]

E despois... (VIII)

[…]
–Non sei se te entendo. Dis que queres recuperar a Anabel.
–Si.
–E que esperas encontrala nesa casa ruinosa que ás veces está e ás veces non está.
–Precisamente por iso é o lugar indicado.
–Explícate.
–Vou a esa casa porque foi un lugar esencialmente máxico entre nós os dous, un lugar que seguramente só existiu nas nosas cabezas. A ver, non son un iluso; sei que ela non vai reaparecer na Xunqueira, nin no areal, nin no solar dunha casa que xa non existe, nin naquela cova onde pasamos tantas horas, pois está morta, e non é unha pantasma das dos contos. Mais pode volver a un lugar onde talvez nunca estivemos realmente, entende?
–Entendo. Só nas vosas cabezas. Como unha imaxinación…
–Non é unha imaxinación. Se o fose, gardaría esa sensación no andel das imaxinacións e alí quedaría.
–Segues coas túas caixiñas?
–Nunca as deixei, son moi útiles para moverse polo mundo.
–Pois a min estanme despistando. Imos tratar de lles poñer nomes ás cousas. Ti sabes que está morta. Es consciente de que nesta parcela que chamamos realidade, é dicir, fóra do mundo da ensoñación, a lembranza, a fantasía, o desexo, a mente, como lle queiras chamar a esoutra parte do noso interior na que tamén vivimos, ela non é máis que unha morea de cinsas, que xa nin cinsas serán, serán átomos de calquera outra materia da natureza, xuncos, cangrexos, cínifes, areas... Daquela, non pode volver de ningunha maneira como Anabel.
–Si…
–Non pareces moi convencido.
–O problema é que non me sei explicar con claridade. Traizóanme as palabras. A ver: non quero dicir que espero que resucite, por suposto. Non se me ocorre desexar tal cousa; de feito, non desexo que se altere a miña vida actual por nada; como lle dixen, síntome feliz, teño una existencia plena, teño máis do que lle podería pedir á vida. E tampouco soño con regresar aos dezasete anos. Ese tempo xa o vivín, xa pasei por el. Querelo repetir non ten sentido. Estou ben no punto no que estou. Mais… O que quero é recuperala noutro nivel de existencia. Existe iso? Pódese falar doutro nivel de existencia? Outra dimensión?

–… Continúa.
–Eu penso que si. E non falo do fácil mundo da fantasía nin da ensoñación nin dese recanto emotivo da lembranza nostálxica. Falo deste que, efectivamente, chamamos realidade. Eu, pola miña traxectoria, teño que saber da complexidade da existencia e das distintas maneiras de estarmos no mundo, algunhas consecutivas, outras simultáneas… É un feito comprobado, eu vivino. Daquela, por que non pensar que podo ser varias persoas á vez e ser cada unha delas plenamente, e vivir varias vidas sen que ningunha signifique un menoscabo para as demais?
–Vivilas simultaneamente.
–Ás veces simultaneamente, ás veces alternativamente. Nesa dimensión da que falo, a xeometría non é a que coñecemos. Vostede non lembra esa vivencia infantil que debemos ter todos pola cal pensabamos que, en canto deixabamos de mirar algo, ese algo deixaba de existir?
–Sei a que te refires. Todos os bebés gozan xogando a pechar e abrir os ollos e dicir “agora estás, agora non estás, agora estás”.
–Exacto. Tardamos tempo en coñecer a persistencia da realidade, en descubrir que é allea a nós. Que nós formamos parte dela, e non ao revés.
–Si.
–Pois ben, aí é onde a quero recuperar. Quero ser capaz de pechar os ollos e dicir “agora estás”, ou que estea cando os teño abertos. E iso sen que deixe de estar tamén todo canto me rodea no momento actual. Empezando por Laura e a vida que temos en común.
–Simón, ti es consciente de que o que queres tamén se lle podería chamar concubinato. Se falases con outra persoa, ao momento consideraría que o que pretendes é manter dúas relacións amorosas simultáneas, algo ao que sempre se chamou concubinato, adulterio, mancebía, amigamento, engano…
–Vostede sabe que non é iso.
–Tamén habería quen ditaminase algún tipo de esquizofrenia. O normal é ter unha única personalidade e unha única vida. Pero tampouco se trata diso...
–…

–Simón, volvereicho preguntar: por que me viñeches ver?
–…
–Non foi só unha visita casual, aproveitando que pasabas por aquí e viches a luz acesa, verdade?
–Verdade.
–Viñeches porque sabes quen son realmente…
–…
–… ah, esa palabra “realmente” empeza a ser un atranco na nosa comunicación. Viñeches porque sabes quen son, e porque pensas que podo axudarte. E axudala a ela.
–Si. Por iso estou aquí. Pódesnos axudar?
–… Podo.
–Vasnos axudar?
–Iso depende. E non de min.
–De quen depende?
–Dime unha cousa, antes de seguirmos adiante: estás seguro de que ela tamén quere volver? Onde ela está, as cousas non se perciben igual. Ti o dixeches: a xeometría non é a mesma. Se cadra, nin se lembra de ti. Sabes que a lembranza só é a actividade dun conxunto de neuronas nun cerebro. Ela non ten un cerebro coma o teu. Nin ten un corazón. Por que pensas que ela tamén quere volver?
–Xa cho dixen, tiña un presentimento. O feito de que volvese dar con aquel camiño e aquela casa… interprétoo como que ela quere establecer fíos para que nos reencontremos. E eu non desexo outra cousa. Por iso acudín a ti, Áurea. Se alguén sabe onde está Anabel e o que é agora mesmo, es ti. E se alguén pode traela ata min, ou levarme a min onda ela, es ti. Vasme axudar?
[…]

E despois... (VII)

[…]
–Volver? Dis que quere volver?
–Volver á miña vida. Coido que Anabel intenta establecer fíos para que nos comuniquemos.
–Establecer fíos.
–Si. Nótoo. Dalgunha maneira, seino.
–…
–A ver, non se trata de que mire a súa sombra vagar polas paredes, nin lle vou contar que recibo cartas dela no meu correo electrónico, sabe? Non é iso. É outra cousa.
–Sigue falando.

–Permita que lle describa certo lugar... Hai unha casa en ruínas nalgunha parte dun bosque próximo á beiramar. A casa está practicamente sen teito, coas paredes de pedra medio derrubadas, comidas polas hedras e o carrizo. Parece que en tempos foi unha casa nobre, polo tamaño, os grosos muros de perpiaño ben tallado, a gran lareira que aínda se conserva en pé, a escaleira señorial, as portas con arcos. Mais a vegetación está a devorala, en poucos anos desaparecerá baixo o manto verde. Como lle digo, a construción áchase no medio dun bosque de árbores antigas, un bosque mesto, polo que custa traballo andar, aínda que para chegar á casa hai un carreiro de xabre. Debo dicir que ese lugar existe verdadeiramente, ou iso creo. Nunha ocasión, paseando polo lindeiro norte da xunqueira, xa a certa distancia de Pontevedra, Anabel e eu demos cun carreiro medio disimulado entre a vegetación e decidimos seguilo. Era un fermoso carreiro cheo de misterio, un deses camiños que parecen non levar a ningures que tanto nos engaiolaban. Ao pouco, descubrimos a casa en ruínas. Lembro que ambos ficamos prendados do seu encanto, era como entrar nun mundo diferente, fóra de todas as leis e todas as convencións, un mundo onde o tempo se detivera, onde a vida palpitaba cun ritmo diferente. A luz do sol coándose entre as pólas, os insectos flotando no aire, os cantos dos paxaros, un regato ao lonxe, aqueles recendos... Era como estar fóra do mundo. Podo lembralo perfectamente. Dentro da casa, rodeados daquel ambiente máxico, sentámonos nun cañoto, ela apoiou a cabeza no meu ombro, e permanecemos longo tempo en silencio. Non había nada que dicir, a paisaxe dicíao todo. Foi moi fermoso, un dos momentos máis emotivos dos nosos anos de noivado. Despois quixemos volver outras veces, mais non puido ser.

–Por que non puido ser?
–Nunca encontramos o camiño. Indagamos, e ata preguntamos aos paisanos, e non houbo maneira, ninguén sabía daquela casa ruinosa no medio do arboredo. Anabel rendeuse axiña, dicía que era un deses lugares que hoxe están aquí e mañá están alá, así era ela. Mais eu teimei e seguín buscando; fixen un plan sistemático para percorrer o bosque en todas as direccións seguindo todos os camiños, e tiven que renderme tamén. Ese lugar non existía. Pode entendelo?
–Pódoche dicir que, aínda que non é normal, iso pode ter varias explicacións. Desde un soño compartido ata a autosuxestión colectiva na vixilia. Tal vez o lestes; a lectura en común dunha pasaxe dun libro pode levar a iso. Sen descartar que a casa exista realmente.
–Existe. Agora volvo con frecuencia a ela.
–Nos teus soños.
–Non. Descubrín de novo o camiño. Recentemente, tantos anos despois. Un día, tras unha visita aos meus pais, saín a pasear pola xunqueira. E descubrín o carreiro entre a maleza. Ao momento souben que era o mesmo. Seguino, e alí estaba a casa. Máis ruinosa, se cabe, pero a mesma. Desde entón, fun alí varias veces.
–Por que vas a esa casa?
–…
–Que esperas encontrar?
–…
–Simón?
–Quero vela. Quero recuperala. E sei que será alí.
[…]

E despois... (VI)

[…]

–De acordo. Un deles é iso que chaman un soño recorrente. Trátase dun lugar xeográfico concreto, un lugar que tal vez exista, nunha ría galega que podería ser calquera. Eu vou en coche, saio da estrada xeral e intérnome por unha desviación que coñezo perfectamente, e axiña chego aos cantís. Conforme me aproximo, a inmensa beleza do rochedo sobre o mar, co sol reflectindose na limpidez da paisaxe, conmóveme no máis profundo. É unha emoción que me fai vibrar, un deses intres de éxtase que valen por toda unha vida, sabe o que quero dicir?... De súpeto, estou una auga, camiñando. A praia esténdese baixo o mar ata moi longa distancia, cunha area moi fina que forma ondas, como levísimas dunas. A auga aí ten pouca altura, non me chega aos cadrís. É cálida, deliciosamente cálida; eu non son dado a bañarme no noso mar, a frialdade faime dano. Mais aquí é un gusto, coma se fosen augas tropicais. Logo estou arrástrandome por esa auga valéndome das mans, coma se reptase. É unha sensación moi gorentosa. Trátase dun soño que me fai feliz. Ata que me decato de que na auga tamén hai peixes. Primeiro vexo algúns, mais axiña son multude Son peixes que non son peixes, son animais estraños, como seres doutra era, con duras escamas, con courazas, con peles brillantes e esbaradizas. Quizais especies abisais, ou prehistóricas, ou extraterrestres. Algúns son tan grandes que poderían devorarme. Móvense lentamente ao meu redor, ou están parados. Algúns ata parecen mortos. Nalgún momento hai tantos que non podo desprazarme se non é polo medio deles. Teño que pisalos necesariamente; non lles fago dano, mais podo sentilos baixo os meus pés, latexantes, tamén atentos á miña presenza. O certo é que non me dan medo. Danme noxo, mais non medo, quizais porque sei que aquel é o seu sitio natural. Mais eu quero saír, e sinto que non podo. Entón séntome nunha pequena lomba de area e fico alí tempo e tempo, contemplando aquel rebulir de vidas alleas no corazón do paraíso, sentíndome case unha delas… Lembro vivencias semellantes de cando estaba enfermo. Lembro aquela paraxe tan fermosa que facía tremar de emoción o meu subconsciente. E lémbrome desprazándome na auga cálida sobre o areal. E esa fauna estraña ao meu redor. Doutora Fontoira, por que persisten na miña cabeza eses soños?

–Quizais non sexan soños, Simón.
–Realidades tampouco parecen.
–Non é tan simple. Non son dous mundos separados. Non podemos asegurar que soñamos só cando durmimos e que vivimos no mundo real cando estamos espertos. Existen fendas entre ambos os mundos, e podemos caer nelas en calquera momento sen nos decatar. Mesmo pola acción de certas substancias. Quizais os medicamentos que che recomendei. Estalos a tomar, non? Os teus pais dixéronme que te estabas portando ben.
–Tomo os meus medicamentos, aínda que non sinto que cambie nada. Só eses soños que volven unha e outra vez. Son provocados pola medicina?
–Podería ser.
–E por que me fai tomar medicinas?
–Xa falamos diso, Simón. Son necesarias para a túa estabilidade. Fanche ben.
–En todo caso, o que vivo son imaxinacións.
–…
–Tampouco?
–Dime algo máis. Cóntame outros soños.
–Outras veces soño co desfiladeiro. Aquel desfiladeiro no que caín durante o xuízo que se me fixo tras a morte de Anabel. Volvo sentirme no val bretemoso, rodeado de neve moura, de montañas venteadas, de cabalos con grandes crinas. Estou outra vez sentado sobre o seu cadaleito de mármore á espera do barco que me levará onda ela. Son soños breves, como fragmentarios, máis tan intensos como o eran daquela. Por veces sinto coma se aínda estivese alí. Coma se nunca espertase do meu sono no hospital Marcelino Agulla.
–É moi interesante iso que dis.
–Por que?
–Unha idea moi potente para a imaxinación, verdade? Vivir sempe nun soño, sen sabelo, pensando que estás esperto. Unha idea de moito rendemento literario, creo.
–Pero non falamos de literatura.
–Non importa, podemos divagar. As divagacións achégannos á verdade. Tamén podería darse o caso de que nin sequera chegases a estar soñando, que ese estado de coma no que te atopaches nunca se producise; que nunca saíses do meu despacho a primeira vez que entraches e que acabases de espertar agora mesmo, nesta conversa, coa túa memoria cargada de lembranzas de feitos que nunca viviches. Pódesme crer, non tiña por que ser unha ficción; nos andeis secretos das boticas existen substancias capaces de provocar esas vivencias. Soño, realidade, esa fronteira tan débil… Desculpa, coido que divago demasiado. Ultimamente leo moito, sabes? Aínda que non o pareza, eu tamén teño debilidade polos territorios da creación.

–Pero eu necesito saber a verdade, doutora Fontoira, para iso vin. Necesito saber.
–Para iso viñeches? Cres que eu teño a resposta?
–Vostede pódeme axudar a descubrila. Dígame o que pensa.
–O que eu pense non importa demasiado, Simón, importa máis o que pensas ti.
–Vaia, bonito recurso da psicología evasiva. Cando o profesional non sabe analizar un caso, déixalle ao paciente a responsabilidade. Para iso queremos psicólogos?
–Por favor, controla a túa linguaxe.
–Se non ten nada que dicirme, por que me mandou vir? Teño máis cousas que facer, e os meus pais teñen mellor en que gastar os cartos.
–Por que me falas así? Pensei que superaras esa faceta orgullosa, Simón.
–Que?
–Creo que perdiches a compostura. Que che ocorre?
–Oh, por favor, perdoe. Pensei que estaba a falar con outra persoa…
–Outra persoa?
–Si, unha persoa do meu pasado. Por un momento pensei…
–Pois son eu, o doutor Díaz Laredo.
–Por suposto. Que estraño… Esa persoa dicía unhas cousas que… tampouco eran propias dela. Non entendo o que me pasou. En fin, desculpas de novo, non quixen…
–De acordo, enténdoo. Sígueme contando os teus soños. Aínda que… Verás, estoute escoitando e dáme a impresión de que non me dis o que me queres dicir. Como se quixeras irte aproximando a algo, mais só estás dando voltas ao seu redor. Creo que, en realidade, non viñeches contarme os teus soños, nin as túas dúbidas metafísicas.
–Ten razón. Verá, doutor, isto que lle vou dicir é algo máis… algo máis que estraño e inesperado. E non sei como afrontalo.
–Fala; temos tempo. Esta vez, sen dar rodeos.
–…
–Fala.
–Coido que ela quere volver.

[…]